چگونه تمرین مفید داشته باشیم؟
شانزدهم آذر 1394

مقالات - موسیقی موج

 

با تمرين صحيح است كه پيشرفت حاصل مي شود و شيوه درست تمرين مبتني بر اصول و قواعدي است كه پيروي از آنها متضمن افزايش بهره وري مي گردد.


جری کوکر (Jerry Coker) پروفسور موسیقی و نوازنده توانای saxophone ، استاد دانشگاه و همچنین نویسنده بیش از ۲۰ کتاب در زمینه موسیقی Jazz در ارتباط با روشهای تمرین کردن موسیقی نظریاتی مفیدی دارد که در اینجا به نکات مهم آن اشاره می کنیم.

 

او معتقد است که هنرآموز برای موفقیت باید تمرین منظم داشته باشد، حداقل روزی ۷۵ دقیقه. بسیاری از ما ممکن است بیش از این مقدار طی روز تمرین داشته باشیم، اما نکته اینجاست که بهره لازم از زمان صرف شده را نمی بریم. 


۱- ابتدا برای اینکه وارد دنیای موسیقی شوید به مدت ۵ دقیقه یک ملودی آرام را که دوست دارید تمرین کنید. 
۲- به مدت ۱۵ دقیقه تمرین گام و آرپژ انجام دهید. 
۳- به مدت ۱۰ دقیقه تمرین الگوهای ملودیک یا Riff انجام دهید. 
۴- به مدت ۵ دقیقه روی ملودی های جدید با آکوردها Improvise کنید. 
۵- برای مدت ۱۵ دقیق روی در آوردن ملودی از روی نوار یا CD کار کنید به اینکار Transcription گفته می شود. 
۶- به مدت ۱۰ دقیقه روی نقطه ضعف های جدی خود کار کنید. مثلآ اگر در بعضی از گام ها ضعف دارید یا با سرعت های زیاد مشکل دارید به آنها بپردازید. 
۷- برای مدت ۱۵ دقیقه نیز وقت خود را صرف یاد گیری یک آهنگ جدید بکنید که شامل ملودی و تحلیل هارمونی باشد.

 

نکات مهمی که یک نوازنده باید رعایت نماید:


قبل از تمرین سازتان سعی کنید تا دستهایتان را گرم کنید. به هیچ عنوان در هنگام شروع تمرین قطعه ای سخت و یا تکنیکال را اجرا ننمایید در بسیاری از موارد عدم توجه به این نکته باعث میشود تا فشار زیادی بر عضلات شما وارد شود و حتی کشیدگی هایی در عضله ایجاد نماید؛ یکی از روش های بسیار خوب اجرای گام و آرپژ با سرعت بسیار پایین میباشد و سپس اجرای قطعه ای ساده برای شروع تمرین.

 

1: یکی از اشتباهاتی که برخی از هنرجویان و نوازندگان انجام میدهند این است که به یکباره دست از تمرین میکشند و به سراغ کار دیگری میروند! 
بایستی ابتدا و انتهای تمریناتتان را مشخص نمایید و در انتها نیز سعی ننمایید تمرینتان را با اجرای قطعات تکنیکی و سرعتی به پایان برسانید، بگذارید آرامش در دستان شما خود را نشان بدهد، پس با اجرای قطعه ای ملایم (مثلا در حالت آندانته یا آداجیو) تمرینتان را پایان دهید.

 

2:در نوشته فوق شیوه شروع و خاتمه تمرینات بررسی شد اما باید توجه نمایید که یک نوازنده حرفه ای به دستان خود اهمیت بسزایی میدهد، پس شما هم حرفه ای فکر کنید و حرفه ای ساز بزنید، مهم نیست که یک هنرجو باشید. قبل از شروع تمرینات با ساز مقداری تمرین کششی انجام دهید و سعی نمایید تا با نرمش و ماساز انگشتان، آنها را برای تمرین آماده سازید.

 

3:بعد از هر تمرین سختی و یا در دوره زمانی مشخصی مثلا 15 دقیقه از جای خود بلند بشوید و برای چند دقیقه کوتاه تمرینات کششی را انجام دهید و با تنفس عمیق انرژی تازه ای را به خود منتقل نمایید. یکی از نکاتی که بسیاری از هنرجویان فراموش میکنند، تنفس در طول قطعه است! سعی نمایید تا با کمک استاد خود یاد بگیرید تا در چه وقت و در چه قسمتهایی باید تنفس نمایید، این نکته در قطعاتی با سرعت بالا و در مدت زمان زیاد، اثرات خود را نشان میدهد و خستگی زیادی برای شما به ارمغان می آورد! آسیب دیدگی تنها احساس درد در عضلات نمیباشد بلکه خستگی ناشی از عدم تنفس صحیح در هنگام نواختن نیز جزو صدماتی میباشد که در طولانی مدت عوارض بدی را بر بدن شما میگذارد.

 

4:پس از پایان تمرینات نیز با یک سری تمرینات کششی سعی نمایید تا از فشاری که بر روی عضلات آمده بکاهید. استفاده از آب گرم و ماساژ انگشتان یکی از روشهای بسیار خوب برای این کار میباشد.

 

5:یکی از عادتهای بد در نوازندگی اینست که وقتی معین را برای تمرینات خود اختصاص ندهید و بدتر از آن اینکه هر چند ساعات یکبار تمرین کوتاهی را با شدت زیاد بر روی ساز انجام دهید و دوباره به سراغ کارهای دیگرتان بروید و این کار را در طول زمان چندین بار تکرار نمایید. جدا از نرسیدن به پیشرفتی مناسب در نوازندگی عضلات و بدن شما نیز در برابر این نوع تمرین واکنش نشان میدهند که خود آسیب پذیری شما را بالا میبرد.

 

6:تمرین تنها فیزیکی نیست بجای اینکه تنها با عضلاتتان ساز بزنید قبل از شروع هر تمرینی چه گام و چه قطعه با نگاه کردن به نت قطعه مورد نظر، ذهن خود را برای تمرین آماده سازید. به عقیده شخصی (نگارنده) بسیاری از تمرینات عضلانی تنها وقت شما را میگیرند و کار مفیدی را انجام نمیدهند! درواقع تنها شما خسته میشوید و حس کاذب پیشرفت را به شما دست میدهد؛ در حالیکه با تمرینات ذهنی میتوانید با فشار کمتر و بازدهی بالاتر از تمرینات خود استفاده ببرید.    
بسیاری از نوازندگان مشهور بوده اند که به دلیل این فشار بیش از حد دیگر از نواختن ساز عاجز مانده اند.          
دیگر زمان تمرینهای فیزیکی با صرف ساعت های زیاد به پایان رسیده است، تاثیری که یک ساعت تمرین ذهنی بر روی شما دارد بیش از ساعتها تمرین فیزیکی است؛ (این گفته بسیاری از ویرتوزهای معاصر است مانند گلن گولد است) در مقالات اتی برخی از این تمرینات معرفی خواهد شد.

 

7: تمرینات کششی بر روی ساز نیز بسیار مفید است اما توجه کنید که این تمرینات حتما باید بعد از گرم کردن انگشتان صورت گیرد.

 

8: از تمرینات خود لذت ببرید! تمرین تنها ایجاد صداهایی گوشخراش و بی معنا نیست بلکه باید سعی نمایید تا تمرینات خود را متنوع سازید و در هنگام اجرا با لبخند و بدون هر گونه تنش خاصی در عضلات فک و چهره به تمرین بپردازید. تابحال شاید برخی از نوازندگان را دیده اید که در هنگام نواختن یک نت اشتباه اخم میکنند و یا دندانهاشان را بهم فشار میدهند یا حتی شاید خود شما نیز از ان دسته نوازندگان باشید!

 

9 :نوازنده حرفه ای کسی است که حتی در زمانی که اشتباه میکند طوری با مخاطب رفتار کند که هیچ اتفاقی نیافتاده است و با آرامش خاصی کار خود را ادامه دهد. اشتباه در اجرا یکی از نکاتی و یا فراموشی چیز عجیب و غیرقابل تحملی نیست و بسیاری از برجسته ترین نوازندگان دنیا نیز در اجراهای خود اشتباهاتی را صورت میدهند اما فرق آنان با دیگر نوازندگان در چیست؟ مهم نحوه برخود شما با این مساله است. یکی از شیوه های رفع این مشکل (اخم کردن و یا بهم فشار دادن دندان) این است که در هنگام نواختن دهانتان را باز نگه دارید؛ شاید کمی عجیب باشید اما روشی کاملا کاربردی و علمی میباشد و جدا از آن کمک شایانی به بهبودی وضعیت تنفسی خود مینمایید!

 

10:از تکنیک ها پیشگیری کننده و آرامش دهنده نیز استفاده نمایید. استفاده از تکنیک های موزیک کینزولوژی - تکنیک های الکساندر و یوگا و تای چی بسیار موثر میباشد.

 

11: ورزش را فراموش نکنید! ورزشهایی از قبیل دوچرخه سواری و شنا و کوه پیمایی بسیار مفید میباشد. اما ورزشهایی چون بدنسازی بدلیل بر هم زدن تعادل و بالانس میان عضلات انگشتان برای نوازنده سازهایی مانند گیتار و پیانو مناسب نیست بلکه ورزشهای هوازی (آیروبیک) بدلیل بالا بردن گردش خون و افزایش میزان تنفس بسیار مناسب تر میباشد.

 

12:مهمترین نکته در تمرین و بطور کل در نوازندگی داشتن هدف میباشد. برای تمرین هر قطعه و هر اتود و هر گامی هدف و نکاتی که از آن میخواهید را مشخص نمایید. تمرینات بر حسب عادت و یا اجبار بیشترین آسیب ذهنی را بر شما وارد می سازد.

 

به هیچ وجه فکر این را نکنید که نمیخواهید یک نوازنده حرفه ای بشوید! و اگر امروز تنها برای ساعاتی کوتاه تمرین میکنید احتیاجی به رعایت این مسائل نیست. رعایت این نکات شرط اول نواختن هر سازیست.

 

 

چه غذاهايي قبل از تمرين يا كنسرت بايد بخوريم و چه غذاهايي نخوريم ؟


قبل از تمرين ماست نبايد خورد زيرا به علت دارا بودن اسید لاکتیک باعث شلي عضلات مي شود همچنين الكل ،نیکوتین ،مواد مخدر ویاهرچيزي كه سطح هوشياري و تمركز را پايين بياورد.( هرچند ممكن است ابتدا به صورت مقطعي باعث افزايش هوشياري گردد)


مصرف پروتين ، عسل ، ژله ، ميوه جات ، شير و ماست (درطول روز و نه قبل از اجرا) ، پاچه گوسفند . (گوشت گوسفند هم بهتر از گوشت گوساله است زيرا گوشت گوساله طبع سرد دارد و باعث خمودي مي گردد.) مي تواند به عملكرد بهتر مفاصل و انرژي افزايي كمك كند.


 
نكته: قبل از تمرين دستها را با آب گرم يا روغن بچه ماساژ ميدهيم. با دست سرد هيچ وقت ساز نزنيم زيرا به عظلات آسيب مي رساند. همچنين در جایی هم كه دستمان گرم نيست هيچ گاه قطعات تكنيكي نزنيم.


نكته : يك دفتر درست مي كنيم تحت عنوان دفتر تمرين روزانه . اين كار تاثير خوبي در ادامه كار دارد حتي اگر نام دفتر را روی جلد خوش خط تر بنويسيم يعني كار را جدي تر گرفته ایم.


نكته : استفاده از آيينه مي تواند به عنوان يك مربي اشكالات ما را هنگام انجام حركتهاي اضافي دست و بدن نشان دهد.